Test review: WISC-III NL

Informatie van de testuitgever

De WISC-III NL heeft tot doel om de algemene intelligentie te bepalen. De test is bedoeld voor kinderen van 6 t/m 16 jaar.  De WISC III NL wordt individueel afgenomen en de afname duur is ongeveer 75 minuten. De WISC III NL  bestaat uit 13 subtests, gegroepeerd als Verbale en Performale subtests. Er is één subtest aanvullend en twee subtests zijn optioneel. De WISC-III NL bestaat uit: 1. Onvolledige Tekeningen, 2. Informatie, 3. Substitutie, 4. Overeenkomsten, 5. Plaatjes Ordenen, 6. Rekenen, 7. Blokpatronen, 8. Woordkennis, 9. Figuur Leggen, 10. Begrijpen, 11. Symbolen vergelijken(optionele subtest), 12. Cijferreeksen (aanvullende subtest) en 12. Doolhoven (optionele subtest).
De WISC-III NL wordt uitgegeven door Pearson en kost €1409,56 incl. BTW.

Cotanbeoordeling uit 2005

Uitgangspunten bij de testconstructie: Goed
Kwaliteit van de testmateriaal: Goed
Kwaliteit van de handleiding: Goed
Normen: Voldoende
Betrouwbaarheid: Voldoende (interpretatie op subtestniveau wordt afgeraden)
Begripsvaliditeit: Voldoende
Criteriumvaliditeit: Onvoldoende (te weinig onderzoek)

Eigen ervaring:
Al ruim 3,5 jaar neem ik de WISC-III NL af. Ik merk dat er voldoende afwisseling is tussen de verschillende subtests. Het scoren van de antwoorden is in het begin met name bij de verbale subtests even wennen. De handleiding heeft veel antwoord categorieën benoemd, maar vaak antwoordt het kind tussen een 1 en 2-punts antwoord. Wanneer de ruwe scores omgezet zijn in normscores kan met behulp van de WISC scorehulp van Drs. Y. Kaldebach (klik hier om te downloaden) eenvoudig de interne consistentie van de schalen bepaalde worden. Tevens rekent de scorehulp uit of er sprake is van een harmonisch profiel.

Doe mee met de conversatie

20 reacties

  1. Beste,

    Ik ondervind enkele moeilijkheden bij het scoren van een verkorte afname. Ik heb namelijk twee verbale en twee performale subtests afgenomen. In de handleiding volg ik zoals het moet en vermenigvuldig ik dit met 1,25. Kom ik nu een totaal score uit, een verbaal totaal of een performaal totaal score uit? De geschatte score (som van alle ruwe scores subtest en vermenigvuldigd met 1,25) komt uit op 49 maar wat representeert dit getal?

    MVG,

    Charlotte

    1. Beste Charlotte,

      Om heel eerlijk te zijn ben ik niet bekend met deze manier van werken. Logisch redenerend denk ik dat je een totaal score krijgt, want het lijkt mij niet logisch dat je op basis van 2 subtests een verbale of performance score kunt berekenen. Misschien kun je Yaron Kaldenbach mailen via zijn site (Apollo praktijk).

      Groetjes

      Moniek

  2. Beste Moniek,

    Is het gebruikelijk cq aan te raden dat de psycholoog die een WISC III afneemt voorafgaand aan de test het kind observeert?

    Ik begrijp dat tijdens de test het kind wordt geobserveerd om te bepalen of alles goed verloopt maar zie nergens dat dezelfde psycholoog ook voorafgaand aan de test een observatie doet.

    Graag uw reactie.

    Met vriendelijke groet,
    Annemarie

    1. Hallo Annemarie,

      Dank je wel voor je reactie! Op zich hoeft de psycholoog niet vooraf een observatie te doen. De WISC is een testafname en alleen de observaties dan kan de psycholoog interpreteren. Tevens is een testsituatie heel anders dan een school- of thuissituatie. Wel vind ik dat de observaties tijdens de WISC niet klakkeloos gegeneraliseerd moeten worden. Het is namelijk alleen het gedrag in die testafname op die dag. Vaak zijn de observaties wel herkenbaar voor ouders, met name taakaanpak. Wanneer dit niet het geval is is het interessant om met elkaar te kijken hoe het komt: spanning? geen klik met de testonderzoek? moeheid?
      Er moet dus altijd met voorzichtigheid omgegaan worden met observaties. Ouders kennen hun kind als beste en als onderzoekster moet je hier respect voor hebben door hen bij een uitslag/adviesgesprek hierin te gebruiken als klankbord.

      Ik hoop uw vraag voldoende beantwoord te hebben.

      Met vriendelijke groet,

      Moniek

  3. Beste moniek,
    Zit er verschil in de performale schaal van de WISC-II-NL en de totale uitkomst van de SON 2 1/2-7?
    Ik heb een meisje gezien (6;10 jaar) dat op de SON een IQ van 93 behaald (geen discrepantie tussen de schalen) en op de WISC een IQ van 64 (verbaal IQ=64, Performaal IQ=68). Tussen de afname van beide testen zit een maand tijd. Kun jij een verschil van 30 IQ punten verklaren?
    Verder nog goed om te weten dat het een cluster II meisje is, met spraaktaalproblemen. Dus een lagere verbale score op de WISC is nog enigszins te verklaren, maar vanwaar een lage score op de performale schaal.

    groeten Keizer

    1. Beste Keizer,

      Dank je wel voor je reactie. Er zit inderdaad een verschil tussen de performale schaal van de WISC en het SON-IQ. Bij het SON-IQ wordt namelijk de uitleg ondersteund middels non-verbale uitleg. Bij de WISC is deze puur verbaal. Kinderen met taalproblemen kunnen hierdoor meer moeite. Dit moet dan ook blijken uit de observaties tijdens deze taken. Is er bij het SON-IQ rekening gehouden met het Flynn-effect, anders kan het SON-IQ ook nog wat overschat hebben.
      Ik ben het met je eens dat het een groot verschil is tussen beiden afnames. Ik zou niet snel een duidelijke reden kunnen aanwijzen, maar wel interessant om hypothesen te gaan bedenken! Het is misschien nog goed om de observaties erbij te pakken. Is ze motorisch erg onhandig (misschien meer last van tijdens de WISC), is ze erg traag (aandachtsfluctuatie? dan ook al verlies van bonusseconden), wat is haar taakaanpak (chaotisch? niet systematisch? dan verklaart dit vaak ook de lagere scores op de WISC).
      Ik zou ook nieuwsgierig zijn hoe dit meisje verder op school presteert (daar waar dus rekening wordt gehouden met de spraaktaalstoornis) en thuis.

      Veel succes!

      Met vriendelijke groet,

      Moniek Coorn-Baaij

  4. Beste Moniek, I
    k vraag mij af in hoeverre de uitkomst van de WISCIII betrouwbaar is bij kinderen met ADHD.
    Het betreft een disharmonisch profiel waarbij ondergemiddelde score op het performale deel.
    WISC is in drie uur afgenomen.
    Logischerwijze lijkt mij het voorspelbaar dat er door de ADHD op juist deze subtesten slecht gescoort gaat worden. In hoeverre kun jij dan uitgaan dat het totaal IQ wat uit de scores komt echt klopt????

    Met vriendelijke groet,
    Marion

    1. Beste Marion,
      Hartelijk dank voor je reactie. Ik begrijp de vraag heel goed en ik krijg hem ook vaak van ouders. Het is inderdaad goed in te denken dat ADHD mogelijk een invloed heeft op de test. Dit moet dan wel duidelijk blijken uit de observaties, zoals steeds afgeleid raken. Je kan het ook andersom redeneren: ADHD is een stoornis die zijn basis vindt in de hersenen, waardoor de informatieverwerking anders verloopt. Dit zie je dan terug bij het IQ onderzoek. Er zijn ook echter heel veel kinderen met ADHD die op de performale taken goed scoren. Hier speelt volgens mij ook voorkeur voor taken een rol. Het performale IQ doet meer een beroep op probleemoplossende vaardigheden en het verbale IQ meer op verworven kennis. Volgens mij is er dan ook geen directe link tussen ADHD en zwakker performaal IQ. Hier speelt dan vaak andere factoren een rol, zoals planningsvaardigheden, cognitieve flexibiliteit, etcetera. Deze factoren zijn niet ADHD specifiek en komen bij veel meer kinderen voor dus ook de kinderen in de normgroep waarmee kinderen op de test vergeleken worden.

      Wat betreft het profiel wat je schetst, met sterkere verbale dan performale onderdelen) kun je je inderdaad afvragen hoe zwaar het totaal IQ bekeken moet worden. Over het algemeen geldt dat, ook bij deze profielen, het IQ nog altijd het best de totale vermogens van een kind omschrijft. Echter, het is geen 1-op-1 voorspeller voor onderwijs of leercapaciteiten. Het zegt meer iets over hoe het kind op dit moment cognitief functioneert. Zelf benoem ik het totaal IQ bij dit profiel een grovere maat voor het algemeen functioneren en met je dus naar het 95% betrouwbaarheidsinterval kijken. Ergens in dat interval functioneert dan het kind. Helaas is het zo dat indicatiecommissies, scholen en andere instanties wel het totale IQ zwaar laten wegen. Op zich is dit niet erg, wanneer men wel oog blijft houden voor het kind waar het om gaat en niet alleen de getallen.
      Een even zo belangrijke vraag is of jij als ouder de laaggemiddeld performale capaciteiten herkent, maar ook de manier van aanpak tijdens de test. Dit laatste is als het goed is toegelicht door degene die de test afgenomen heeft.

      Ik hoop dat ik het e.e.a. heb kunnen verhelderen.

      Mvg,

      Moniek Coorn-Baaij

  5. Beste Moniek,

    wij willen onze zoon met Asperger aanvullend laten testen om de zekerheid te vergroten dat hij naar het juiste vervolgonderwijs na de basisschool gaat: niet te hoog en niet te laag. Zijn Cito entree scores zijn gemiddeld tot laag, met erg lage score op rekenen. Hij heeft geen dyscalculie.

    Wat is aan te bevelen in dit geval? NIO of WISC test?

    Mvg
    Carl.

    1. Beste Carl,

      Hartelijk dank voor uw reactie op mijn site. Mijn eigen ervaring is dat de WISC III Nl een beter beeld geeft van de cognitieve capaciteiten van een kind. Een voordeel van de WISC t.o.v. de NIO is dat de WISC meer een test is die samen met de onderzoekster wordt gedaan. De NIO wordt op papier afgenomen. Men kan dan minder goed controleren of het kind het begrepen heeft. Tevens heeft de WISC een breder bereik om te testen, omdat de ruimtelijke vaardigheden (performale intelligentie) beter getest worden. Momenteel wordt de NIO vaak aangeboden als tegenhanger van de Cito, maar persoonlijk zou ik kiezen voor een WISC III Nl. Echter, vaak zullen de kosten van dit onderzoek hoger liggen. Tevens is mijn ervaring dat kinderen op de NIO vaak wat hoger scoren dan op de WISC en juist hierdoor overvraagd worden, omdat de WISC III Nl vaak een beter beeld geeft van de mogelijkheden van een kind.

      Ik hoop dat uw vraag zo voldoende beantwoord is.

      Mvg,

      Moniek Coorn-Baaij

  6. Beste Moniek,
    Zou je me kunnen vertellen wat het verschil is tussen uitslag op de NIO en de WISC, wanneer ze beide individueel worden afgenomen? Wordt hetzelfde gemeten? Kunnen beide uitslagen worden gebruikt om een (VO)schooladvies te gebruiken? Welke heeft jouw voorkeur?
    Ik hoor graag van je, bedankt alvast!
    hartelijke groet,
    Vanessa

    1. Beste Vanessa,

      Hartelijk dank voor deze vraag. De NIO is de Nederlandse Intelligentietest voor Onderwijsniveau, de WISC is de Wechsler Intelligence Scale for Children. Beiden pretenderen intelligentie te meten, maar er zit wel degelijk verschil in! De totaalscore van de NIO hangt samen met een onderwijsniveau op de middelbare school. De score verdeling is ook anders dan met de WISC:
      NIO SCORE CITO SCORE ADVIES
      100 t/m 107 534 t/m 537 vmbo-tl of vmbo-tl/havo
      108 t/m 115 538 t/m 541 havo of havo/vwo
      vanaf 116 vanaf 542 vwo
      vanaf 118 vanaf 545 Zwaarder vwo (gymnasium, Tvwo, Technasium etc.)
      vanaf 119 vanaf 546 Zwaarder vwo (gymnasium, Tvwo, Technasium etc.)
      vanaf 120 547 of hoger Zwaarder vwo (gymnasium, Tvwo, Technasium etc.)

      De WISC scores lopen uiteen van <55 (verstandelijk beperkt) tot 145 (hoogintelligent). Een score van 90-110 is gemiddeld. Hoewel er mensen zijn de het IQ van de WISC omzetten naar scores qua middelbare schoolniveau, is dit niet wat de test meet. De NIO dus meer. De WISC geeft meer aan over algeheel cognitief niveau, waar wel wel een globaal niveau voor school uitgehaald kan worden.
      Een ander verschil tussen de NIO en de WISC is dat de WISC mondeling wordt afgenomen en de NIO een vragenboekje is met antwoordcategorieën, waar het kind uit moet kiezen. Dit is dus meer passief i.t.t. de WISC waar het kind actief moet laten zien wat hij weet/kan). De NIO heeft meer iets weg van een assessment voor volwassenen. Kritiek op de NIO is dat hij bijvoorbeeld niet geschikt is voor kinderen die laag begaafd zijn, dit probleem heb je bij de WISC niet, omdat die het hele spectrum meet.

      Mijn voorkeur voor het meten van de intelligentie is de WISC. Ben je echter op zoek naar een alternatief naast de CITO dan volstaat ook de NIO, maar deze meet niet intelligentie, zoals de WISC dat doet. De NIO wordt wel geaccepteerd door middelbare scholen, maar een WISC ook. Nu weet ik niet wat de kosten zouden zijn voor een IQ-onderzoek met de WISC en een onderzoek met de NIO, maar ik kan me voorstellen dat dit meeweegt in de beslissing. Voor beiden testen geldt dat het altijd een moment-opname is.
      Persoonlijk zou ik kiezen voor de WISC, omdat dit een betrouwbaarder beeld geeft van het intelligentie.
      Ik hoop dat u hier iets aan heeft.

      Mvg,

      Moniek

  7. Hallo Moniek,
    Mijn vraag is : mijn dochter leert heel goed op school, haalt alleen A voor toetsen en heeft ook VWO advies gekregen. Ze heeft NIO gehad op school en haar score is 112. Het is heel jammer, want met goede schooladvies en lage NIO score de VO schoolkeuze is echter beperkt, want veel middelbare scholen hanteren NIO v.a. 115. Wat is uw advies: zou het een optie zijn om WISC toets aan te vragen? Accepteren de middelbare scholen ook WISC ? Alvast bedankt voor uw reactie.
    Met vriendelijke groeten,
    Natasha.

    1. Hallo Natasha,
      Ik zou je adviseren om een WISC-III NL af te laten nemen. Veel scholen accepteren deze ook. Je zou dit natuurlijk na kunnen vragen bij de scho(o)l(en) die jullie op het oog hebben.

      Veel succes!
      Met vriendelijke groet,

      Moniek Coorn-Baaij

  8. Dag Moniek,

    Ik heb een vraagje. Drie jaar geleden is bij ons een leerling getest met de SON test. Uitslag: 74. Ze zit op het SBO. Nu staat ze op het punt over te gaan naar het VO. Er is twijfel tussen Basisberoepsgerichte leerweg en Praktijkonderwijs. Er is nu opnieuw een intelligentietest? afgenomen (NIO). De uitslag hiervan is 62. Dit verbaast me erg en is uiteraard direct aanleiding om niet meer aan BB maar direct aan PrO te denken. Wat vindt u hiervan?
    Groet
    Johan.

    1. Beste Johan,

      Hartelijk dank voor uw reactie op mijn site. Wat betreft mijn mening: de SON is een non-verbale test. Jammer dat deze test is afgenomen, omdat veel van ons onderwijs een beroep doen op onze verbale vaardigheden, waardoor je die niet meet met de SON. Het verbaast mij dan ook niet dat de score op een andere test, die verbaler is, lager is. Mijn vraag is wel hoe de NIO is afgenomen en hoe er mee omgegaan is als de leerling de vraag niet snapt. Ik vind het persoonlijk vaak een beperking van de NIO dat het een pen-en-papier test is. Er zal namelijk een reden geweest zijn dat 3 jaar geleden de SON is afgenomen, waarschijnlijk vanwege beperkingen/moeilijkheden met de taal. Je kan dan dus afvragen in hoeverre de NIO een betrouwbaar beeld geeft als deze alleen maar middels de pen-en-papier methode is afgenomen. Indien de NIO individueel is afgenomen en gecheckt is of de leerling de test goed begrepen hebt, is dit weer minder aan de orde.

      Kijkend naar de verschillende uitslagen zal deze leerling niet boven de 74 uitkomen, waarschijnlijk ook niet als je haar getest had met een WISC-III NL (tenzij de leerkracht dit echt niet passend vindt, maar dat betwijfel ik als er twijfels zijn tussen BBL en PRO niveau). Dergelijke uitslagen vind ik eerder passen bij PRO niveau, omdat BBL-niveau tot mogelijke overvraging kan leiden.

      Ik hoop dat u hier wat aan heeft.

      Mvg.

      Moniek Coorn-Baaij

  9. Ik ben basispsycholoog werkzaam op een basisschool als intern begeleider. Als mijn school de WISC aan zou schaffen, zou ik deze dan af ‘mogen’ nemen? Wat zijn de richtlijnen of regels hiervoor?

    ik hoor het graag!

    Eva

    1. Hallo Eva,

      Om de WISC af te mogen nemen hanteert Pearson als kwalificatie een afgeronde masteropleiding psychologie. Aangezien jij basispsycholoog bent, mag je hem dus afnemen. Tevens heeft het NIP een “kwaliteitskeurmerk” met de basisaantekening psychodiagnostiek (BAPD). Ik vermoed dat je deze tijdens het afronden van je masteropleiding hebt behaald. Het afronden van je BAPD geeft aan dat je over voldoende vaardigheden ten aanzien van psychodiagnostiek beschikt.
      Terugkomend op je vraag mag je hem dus afnemen. Binnen de organisatie waar ik werk nemen ook de basispsychologen de WISC af, maar wel onder supervisie van een GZ-psycholoog die het eindverslag doorneemt en intervisie organiseert. Er zal waarschijnlijk geen GZ-psycholoog binnen de school aanwezig zijn, maar misschien ken je iemand die jou zou kunnen superviseren? Zelf doe ik dit ook voor een vriendin die basispsycholoog is.

      Succes!

      Groeten,

      Moniek Coorn

  10. Hallo Moniek,

    Bij mijn leerling zijn diverse intelligentietesten afgenomen in verschillende jaren. Echter lijkt zijn intelligentie bij elke test achteruit te zijn gegaan. Waar zij in 2004 begon met een WISC-score van VIQ 102 en PIQ 89, scoorde zij halverwege met een NIO (VIQ: 77, PIQ: 78, TIQ: 75), en in 2016 met de WISC (VIQ: 91, PIQ: 55, TIQ: (70)) aanzienlijk lager. Heeft u hier eventueel een mogelijke verklaring voor?

    1. Hallo Suzanne,

      Goede en tegelijkertijd ook interessante vraag. Een verklaring bieden is niet eenvoudig daar je dan veel meer gedetailleerdere informatie wilt over opbouw subtests scores en observaties wilt hebben. Wel meten de wisc en de NIO niet hetzelfde IQ. Eigenlijk geldt dit voor bijna alle IQ-testen. Intelligentie is een breed begrip en elke test heeft zijn eigen constructen. Tevens vermoed ik dat in 2004 je leerling nog vrij jong is. Intelligentie wordt met de leeftijd stabieler. Tot 8 jaar zien we vaker nog schommelingen. Grote kans dat dit het verschil tussen 2004 en 2016 deels verklaard. Wat betreft de uitslag van 2016: ik word dus heel benieuwd wat maakt dat het PIQ dermate laag is. Het totale IQ mag niet geïnterpreteerd worden door de disharmonie. Het verschil is echter wel heel groot. Andere problemen (executieve functies, emotionele problemen, psychiatrische problemen, ongunstige omgevingsfactoren) kunnen allemaal van invloed zijn. Daarom wil je gehele verslag lezen en scores zien om te snappen wat daar gebeurd is.

      Helaas kan ik behalve algemeenheden niet iets concreets aangeven. De verschillen zet wel aan tot nadenken en dat je wilt begrijpen wat er gebeurd. Je hebt hiervoor echter wel meer informatie nodig.

      Hopelijk kun je hier wat mee.

      Groeten,

      Moniek Coorn-Baaij

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.